Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com
Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com
<<

جستجو در سایت

عضویت در خبرنامه

بتامتازون

چاپفرستادن به ایمیل

بتامتازونBetamethasone

مصرف در حاملگی :C

گروه دارویی- درمانی : گلوکوکورتیکوئید صناعی طولانی اثر – ضد التهاب ، مینرالوکورتیکوئید ضعیف ، سرکوبگر ایمنی

اشکال دارویی: tab: 0.5 mg

Inj: 4mg/ml (As Disodium phosphate)

فارماکوکینیتیک-دینامیک ، مکانیسم اثر

استروئیدها به طور برگشت پذیر در پلاسما به دو پروتئین متصل می شوند : گلوبولین متصل شونده به کورتیکواستروئید (transcortin . Cbg) که 2a گلوبولین اختصاصی با تمایل بالاست و دیگری آلبومین که دارای خواص اتصال غیراختصاصی و تمایل پایین است . استروئیدهای آزاد پلاسمایی با انتشار غیر فعال وارد سلول هدف می شوند و به پروتئین محلول سیتوپلاسمی متصل می شوند و تشکیل کمپلکس استروئید- پروتئین را می دهند .

این کمپلکس بعد از تغییرات ساختاری به هسته یعنی جایی که با گیرنده های استروئیدی روی کروماتین ها واکنش می دهد ، مهاجرت می کند . این واکنش موجب القاء رونوشت جدیدی از mRNAو سنتز پروتئین های جدید است .

گلوکوکورتیکوئیدها تقریبا تمامی بافت ها و اعضا بدن را تحت تاثیر قرار می دهند و نتیجه نهایی فعالیت آنها تحریک (آنابولیسم ) یا سرکوب (کاتابولیسم ) سنتز پروتئین هاست . به عنوان مثال به طور مشخص موجب افزایش غلظت و فعالیت آنزیم های کبدی می شوند.

گلوکوکورتیکوئیدها ، موجب سرکوب سنتز DNA، القا تخریب پروتئین در ماهیچه ها و سرکوب پاسخ های التهابی می شوند و از تقسیم سلول های اپی تلیوم ، لنفوئید، بافت پیوندی و بافت استخوانی ممانعت می کنند.

گلوکوکورتیکوئیدها با فعالیت کاتابولیکی خود موجبات حرکت آمنیواسیدها ، از پروتئین های عضلات و پلاسما به طرف کبد یعنی جایی که به عنوان سوبسترا برای گلوکونئوژنز ذخیره می شوند ، فراهم می آورند .اسیدهای چرب از بافت چربی حرکت می کنند و گلوکز به عنوان منبع انرژی برای عضلات حفظ می شوند . نتیجه ی اینها افزایش گلوکز پلاسما و تحریک آزادسازی انسولین برای ممانعت از کتوژنز است . اثر کلی گلوکوکورتیکوئیدها بر متبولیسم انرژی حفظ و ذخیره سازی کربوهیدرات ها در فرم گلیکوژن و مصرف پروتئین وچربی به عنوان منبع سوختی جایگزین است .

عمل لیپوژنز به طور معمول با وارد شدن گلوکز به بافت چربی آغاز می شود . گلوکز سپس به استیل کوآ تبدیل می شود و استیل کوآ برای ساخت اسیدهای چرب مورد استفاده قرار می گیرد . اسید چرب با گلیسرول فسفات استریفیه شده و تری گلیسریدها به دست می آیند . این اعمال آنابولیک با گلوکوکورتیکوئیدها مسدود می شوند و این انسداد با دوز های بالای انسولین بر طرف می شود .

پس اعمال آنتاگونیستی گلوکوکورتیکوئیدها و انسولین در تنظیم متابولیسم چربی ها نقش اساسی دارد .مکانیسم عمل واقعی گلوکوکورتیکوئیدها روی CNS نامشخص است . اما این دارو ها جریان خون مغزی ، حرکت سدیم و پتاسیم را از خلال غشاء سلول ها تنظیم می کنند .

دوزهای بالا گلوکوکورتیکوئیدها، با افزایش احتمال زخم معده و دوازدهه مرتبط است . دوزهای بالای استروئیدها موجب افزایش ترشح اسید و پیسین معدی است اما این آثار نقش تعیین کننده ای ندارد. چنانکه در بیماران مبتلا به اکلریدی (عدم ترشح اسید) نیز زخم های ایجاد شده با استروئیدها مشاهده می شود . این داروها سرعت بازسازی موکوس مغزی را کاهش می دهند و به این ترتیب سد دفاعی معده تضعیف شده و بهبود زخم ها دچار تاخیر می شوند . مصرف بیش از حد گلوکوکورتیکوئیدها با افزایش شکست پروتئین ها موجب تضعیف ماهیچه ای می شوند . استئوپنی نتیجه ی نهایی درمان با استروئیدهاست که با دو مکانیسم ایجاد می شود: 1. ممانعت مستقیم از فعالیت استئوبلاست ها .2. جلوگیری از جذب کلسیم در روده که به نوبه خود منجر به هیپوپاراتیروئیدیسم و به دنبال آن تحریک فعالیت استئوکلاست ها می شود .

گلوکوکورتیکوئیدها از فعالیت فیبروبلاست ها ممانعت کرده و موجب کاهش ساخت کلاژن می شوند . محور هیپوتالاموس – هیپوفیز- آدرنل با مکانیسم فیدبک منفی تنظیم می شود . گلوکوکورتیکوئیدها مانع از آزاد شدن ACTH می شوند. تجویز کورتیکواستروئید اگزوژن بیشتر از سه هفته موجبکاهش تحریک آدرنال به وسیله ACTH شده و باعث آتروفی قشر آدرنال می شود .

کورتیکواستروئیدها به طور کلی به راحتی از دستگاه گوارش جذب می شوند . این داروها از محل تجویز موضعی نیز به خوبی جذب می شوند به ویژه در صورت ضایعه یا خراش پوستی و تنقیه ی مقعدی که در این موارد دارو جذب سیستمیک دارد .

کورتیواستروئیدهای محلول در آب از راه داخل وریدی برای حصول پاسخ سریع تر و انواع محلول در چربی از راه تزریق داخل عضلانی و برای پاسخ طولانی تر به کار می روند . کورتیکواستروئیدها بی درنگ در کلیه ی بافت های بدن توزیع می شوند . ازجفت عبور کرده و در مقادیر کم در شیر ترشح می شوند . بیشتر آنها به مقدار زیاد با پروتئین های پلاسما ( گلوبولین و به مقدار کمتر با آلبومین ) متصل می شوند . کورتیکواستروئیدها بیشتر در کبد وهم چنین در کلیه ها متابولیزه می شوند و در ادرار دفع می شوند . نیمه عمر پلاسمایی بتامتازون 300 دقیقه و نیمع عمر بیولوژیکی آن 54-36 ساعت است .

مصرف بر حسب اندیکاسیون

دوزاژ عمومی

خوراکی ؛ بزرگسالان : به طور معمول 2/7-5/0 میلی گرم به شکل تک دوز خوراکی روزانه یه جداگانه در چند دوز تجویز می شود .

کودکان : دردرمان نارسایی آدرنال d/kg/meg5/17 یا d/m2/meg500 در سه دوز جداگانه و در سایر حالات kg/meg250-5/62 یا m2/mg5/7-85/1 در روز جداگانه در 3 دوز تجویز می شود.

تزریق؛بزرگسالان : تا 9 میلی گرم در روز به صورت تزریق وریدی ، عضلانی ، داخل ضایعه ، داخل مفصل یا داخل بافت نرم قابل استفاده است .

کودکان : در درمان نارسایی آدرنال kg/meg5/17 جداگانه در 3 دوز و هر 3 روز یک بار IM تزریق می شود . دوز kg/meg75/8-8/5 روزانه نیز بدین منظور توصیه شده است . در سایر موارد kg/meg 125-8/20 هر 24-12 ساعت تزریق IM توصیه شده است .

مصارف جانبی : از تزریق داخل ضایعه ای بتامتازون می توان در این موارد استفاده کرد : کلویید ، ضایعات موضعی هیپرتروفیک و التهابی – ارتشاحی لیکن پلان ريال پلاک های پسوریاتیک ، گرانولوم حلقوی ، لیکن سیمپلکس کرونیکوس (نورودرماتیت) ، لوپوس دیسکویید ، Necrobiosis lipoidica diabeticorum آلویسی آره آتا (Facts 2006)

توجه : در مورد نحوه استفاده از این دارو بر حسب اندیکاسیون های مختلف استروئیدها به تک نگارهای مربوطه و نیز جهت یافتن اطلاعات کلی در مورد نحوه تجویز استروئیدها به تک نگار steroid therapy مراجعه کنید .

موارد منع مصرف و احتیاط

گلوکوکورتیکوئیدها در موارد عفونت های ویروسی یا باکتریایی (جز در شرایط خطرناک ) ، در موارد عفونت های قارچی سیستمیک یا برای بیمارانی که نسبت به آن حساسیت دارند ، منع مصرف دارند .

کورتیکواستروئیدها ممکن است علایم عفونت را پنهان کنند و ممکن است در طول مصرف آن عفونت های جدید نیز بوجود آید .

این داروها را تنها در شرایط بسیار بحرانی و خطرناک و با احتیاط بسیار برای بیمارانی که اخیرا دچار سکته قلبی یا زخم گوارشی شده اند ، تجویز کنید .

برای مبتلایان به سندرم کوشینگ ، بیماری های کلیوی ، هیپرتانسیون ، پوکی استخوانها ، دیابت شیرین ، هیپوتیروئیدی ، سیروز ، دیورتیکولیت ، کولیت اولسراتیو ، سرطان متاستازدهنده ، جراحی آناستوموز اخیر روده ، CHF، اختلالات ترومبوآمبولی ، تشنج ، میاستنی گراو ، نارسایی قلبی ، سل ، هر پس سیمپلکس چشمی ، بی ثباتی احساسی یا اختلالات روان پریشی با احتیاط تجویز شود .

از آنجایی که برخی اشکال دارویی دارای مواد محافظ سولفیتی هستند ، برای بیمارانی که نسبت به این دارو حساسیت دارند، با احتیاط تجویز شود .

برای خانم های باردار با احتیاط مصرف شود .

هنگامی که این دارو برای خانم های شیرده تجویز می شود ، مادر نباید از شیر خود به نوزاد بدهد . بی خطر بودن مصرف این داروها برای کودکان کوچک تر از 12 سال ثابت نشده است ممکن است رشد با بلوغ را به تاخیر بیندازتد.

از آنجایی که در برخی اشکال دارویی «بنزیل الکل » وجود دارد ممکن است در نوزادان نارس سندرم مرگبار گسپینگ (gasping syndorm) روی دهد

برخی اشکال دارویی نیز حاوی تارترازین است که ممکن است در بیماران حساس (همچون مبتلایان به آسم) باعث بروز واکنش های آلرژیک شود . این مشکل اغلب در بیمارانی که به آسپیرین حساسیت دارند مشاهده می شود

تداخلات مهم

• دارویی:

1-باربیتورات ها ، هیدانتوئین ها و ریفامپین تصفیه کورتیکواستروئیدها را افزایش می دهد و ممکن است باعث کاهش اثر آنها شوند

2- مصرف آسپیرین ، آیندومتاسین و سایر NSAIDs همراه با گلوکوکور تیکوئیده خطر بروز عوارض وخونریزی از دستگاه گوارش را افزایش می دهد

3- در صورت اسفاده از داروهای ضد انعقاد خوراکی همراه با کورتیکواستروئیدها ، لازم است دوز وارفاین بار دیگر تنظیم شود

4- بتامتازون باعث می شود که دفع پتاسیم ناشی از داروهایی چون تیازیدها تشدید شود

5- در صورت استفاده همراه با توکسیدها با واکسن ها ، پاسخ آنتی بادی کاهش می یابد احتمال بروز مشکلات عصبی افزایش می یابد

6- داروهای ضد بارداری خوراکی ، استروژن ها و کتوکونازول تصفیه کورتیکواستروئیدها را کاهش می دهند و ممکن است باعث افزایش اثر آنها شوند

7- کورتیکواستروئیدها اثر آنتی کولین استرازها در درمان میاستنی گراو را خنثی می کند

8- مصرف کورتیکواستروئیدها همراه با سیکلوسپورین احتمال بروز عوارض را افزایش می دهد مصرف کورتیکواستروئیدها همراه با دیگوکسین احتمال مسمومیت با داروی دوم را افزایش می دهد

9- کورتیکواستروئیدها سطح سرمی ایزونیازید و سالیسیلات ها را کاهش می دهد

• آزمایشگاهی

1-سطح گلوکز ادرار و کلسترول سرم ممکن است افزایش یابد

2- دیگر تغییرات آزمایشگاهی عبارتند از کاهش سرمی پتاسیم ، T3 و کمی کاهش در میزان T4

3- مقدار برداشت ید به وسیله تیروئید نیز ممکن است کاهش یابد

4- نتیجه آزمون نیتروبلو- تترازولیوم Nitroblue – tetrazolium برای تشخیص بیماری های عفونی باکتریایی به غلط منفی می شود

5- نتیجه آزمون های پوستی آنتی ژن ها کاهش می یابد

عوارض جانبی

به طور کلی اکثر کورتیکواستروئیدها وابسته به دوز و مدت مصرف دارو هستند

شایع ترین : احساس سرخوشی ، بی خوابی ، زخم گوارشی

مهم ترین » تشنج ، نارسایی قلبی ، ترومبوآمبولی ، نارسایی حاد فوق کلیوی به دنبال استرس (همچون عفونت ، جراحی یا تروما) یا فطع ناگهانی دارو پس از مصرف طولانی ، قطع ناگهانی دارو به دنبال مصرف طولانی آن ممکن است مرگبار باشد

سایر عوارض: سنکوپ ، سرگیجه حقیقی ، سردرد ، نازکی و شکنندگی پوست ، پتشی ، علایم کوشینگ مانند ، اختلالات روان پریشی ، افزایش خفیف فشار داخل جمجمه ای ، هیپرتانسیون ، آدم ، آب مروارید ، گلوکوم ، تحریک دستگاه گوارشی ، افزایش اشتها ، پانکراتیت ، هیپوکالمی ، هیپرگلیسمی ، عدم تحمل هیدرات کربن ها ، ضعف عضلات ، بدحالی ، پوکی استخوان ها ، مهار رشد در کودکان ، تاخیر در بهبود زخم ها ، آکنه ، ضایعات مختلف پوستی ، پرمویی ، ضعف در برابر عفونت ها ، ضایعات شبه لوپوسی ، ازوفاژیت

قطع ناگهانی مصرف کورتیکواستروئیدها دارای علائم زیر است :

عود التهاب ، خستگی ، ضعف ، درد مفاصل ، تب ، سرگیجه ، لتارژی ، افسردگی ، غش ، هیپوتانسیون وضعیتی ، تنگی نفس ، بی اشتهایی ، هیپوگلیسمی

در موارد نادری تزریق کورتیکواستروئیدها در نواحی صورت و سر موجب کوری موقت خواهد شد از دیگر عوارض کورتیکواستروئیدهای تزریقی عبارتند از : هیپرپیگمانتاسیون یا هیپوپیگمانتاسیون . آتروفی پوست وزیر پوستی ، آبسه استریل ، مشکل مفاصل شبه شارکوت (charcot) ، احساس سوزش با مورمور شدن پس از تزریق وریدی به ویژه در ناحیه عانه ، سفت شدن و التهاب ، پارستزی ، تحریک در محل تزریق ، افزایش مختصر ناراحتی در مفاصل ، برش عضلات ، آتاکسی ، سکسکه و نیستاگموس (به ندرت پس از تزریق مشاهده می شوند ) ، واکنش های آنافیلاکسی با یا بدون کلاپس سیستم عروقی ، وقفه قلبی ، برونکواسپاسم ، التهاب پرده ، عنکبوتیه مغز به دنبال تزریق زیر آن

تزریق کورتیکواستروئیدها در مفاصل ، عوارض ومشکلات زیر را ممکن است به همراه داشته باشد : نکروز استخوانی ، پارگی تاندون ، عفونت ، آتروفی پوست ، حساسیت ، گرگرفتگی صورت و عوارض سیستمیک

تزریق داخل نخاعی کورتیکواستروئیدها می تواند دارای عوارضی چون مننژیت ، التهاب و چسبندگی عنکبوتیه و سندرم موکنوس مدولاریس (conus medularis)

مصرف در بارداری و شیر دهی

کورتیکواستروئیدها از جفت عبور می کنند (پردنیزون کمتر از سایرین از جفت می گذرد) استفاده طولانی مدت از این داروها در اوایل بارداری باعث بروز شکاف کام در 1% نوزادان می شود طی دوره بارداری با احتیاط و در صورت نیاز تجویز شود کورتیکواستروئیدها به شیر مادر وارد می شوند و ممکن است در توزاد شیر خوار کاهش رشد ، اختلال در تولید کورتیکواستروئیدهای اندوژن یا عوارض دیگر را باعث شوند مادرانی که از این داروها استفاده می کنند نباید به نوزادان خود شیر دهند

مسمویت و درمان

استفاده بیش از اندازه گلوکوکورتیکدئیدها برای اهداف درمانی ممکن است دو دسته علائم مسمومیت ایجاد کند الف) نارسایی حاد غده فوق کلیوی ، که به دنبال قطع ناگهانی مصرف طولانی مدت این داروها عارض می شود و دارای علائم و عوارض زیر است :

تب ، درد عضلات و مفاصل ، بدحالی ، بی اشتهایی ، تهوع ، فلسی شدن پوست ، هیپوتانسیون وضعیتی ، سرگیجه ، ضعف ، تنگی نفس و هیپوگلیسمی .

ب) علائم سبه کوشینگ استفاده طولانی مدت از دوزهای بالای این داروها چهره ماه مانند ، چاقی مرکزی ، استریا ، پرمویی ، اکنه ، اکیموز ، هیپرتانسیون ، پوکی استخوان ، درد عضلانی ، اختلال در عملکرد جنسی ، دیابت ، هیپرلیپیدمی ، زخم گوارشی ، افزایش حساسیت به عفونت و عدم تعادل آب و الکترولیت ایجاد می کند .

موارد مسمومیت حاد و مرگ ناشی از مصرف این داروها به ندرت گزارش شده است . برگشت فعالیت فوق کلیوی و هیپوفیز به اندازه ی طبیعی ممکن است تا 9 ماه به طول بیانجامد . لازم است کاهش مصرف این داروها به تدریج و تحت نظر پزشک اناجم گیرد .

همیشه از کمترین دوز موثر استفاده شود .

هنگام مصرف مقادیر زیاد ، شستشوی معده یا ایجاد استفراغ روشهای قایل توصیه هستند .

توجهات پزشکی – پرستاری

1-وزن بیمار ، فشار خون ، سطح قند و پتاسیم سرم را مرتبا کنترل کتید.

2- مراقب اولین علائم نارسایی فوق کلیوی یا اختلال کوشینگ مانند باشید . مهار فعالیت غذه فوق کلیوی ممکن است برای 1 ماه تا یک سال پس از قطع مصرف دارو همچنان باقی بماند .

3- جهت کاهش عوارض گوارشی ، داروی خوراکی را همراه غذا یا شیرربه بیمار تجویز کنید . گاهی اوقات لازم است جهت پیشگیری ، همراه دارو ضد اسید نیز تجویز شود .

4- تزریق عضلانی را به صورت عمیق انجام دهید تا آتروفی عضله پیشگیری شود . در صورت تزریقات مکرر محل تزریق را تغییر دهد .

5- برای حصول بهترین نتیجه و ککمترین عوارض دارو را به صورت تک دوز صبحها به بیمار بدهید .

6- توجه داشته باشید همواره پایین ترین دوز برای بیمار تجویز شود

7- طی دوره مصرف بارداری ، دوز دارو را به تدریج کاهش دهید

8- در شرایط استرس (جراحی تروما یا عفونت) ممکن است لازم باشد دوز دارو افزایش یابد

9- گاهی برای بیمارانی که از این داروها برای مدت طولانی استفاده می کنند ، لازم است مکمل های پتاسیمی نیز تجویز شود .

10- مصرف کورتیکواستروئیدها ممکن است باعث فعال شدن آمیبیاز نهفته شود .

11- در صورت مصرف طولانی مدت ، وضعیت چشمهای معاینه شود ، ممکن است آب مروارید ، گلوکوم یا ضایعات ثانیوه در نتیجه عفونت های قارچی یا ویروسی ایجاد شود .

12- ممکن است در مبتلایان به نارسایی کلیوی یا نفریت مزمن ، ادم روی دهد

13- از تزریق زیر پوستی ، تزریق مکرر عضلانی در یک محل یا تزریق در عضله دلتوئید خودداری کنید

14- استفاده از اشکال تزریقی طولانی اثر برای درمان مشکلات توصیه نمی شود .

15 تزریق مکرر داخل مفصلی ممکن است باعث تخریب بافت مفصلی شود

16- تجویز ویتامین D و مکمل های کلسیمی را به ویژه در سالمندان مد نظر داشته باشید .

آموزش بیمار- خانواده

1-از قطع ناگهانی و بدون اجازه پزشک جدا خودداری کنید

2- در صورت افزایش وزن یا تورم اندامها یا گرد شدن صورت با پزشک تماس بگیرید.

3-هنگام قطع مصرف دارو ، در صورت احساس خستگی ، ضعف درد مفاصل ، درد هنگام تنفس یا افت فشار خون وضعیتی با پزشک تماس بگیرید

4- در صورت تشدید علائم بیماری یا بی تاثیر شدن درمان با پزشک تماس بگیرید ، از افزایش خودسرانه مقدار مصرف دارو بپرهیزید

5- به بیماران سالمند توصیه کنید در صورت استفاده طولانی از این داروها ، ورزش و فیزیوتراپی را در نظر داشته باشند و لبنیات به مقدار بیشتری استفاده کنند

6- در صورتی که از این داروها برای مدت طولانی استفاده شود لازم است چشمها به صورت مرتب معاینه شود .

7- از بیمار بخواهید در کارت شناسایی همراهش ذکر کند که در موارد استرس نیاز به گلوکوکورتیکوئید بیشتری دارد

8- از بیمار بخواهید مراقب پوست خود باشد ، چون ممکن است براحتی دچار خراش و زخم شود

شرایط نگهداری

در دمای اتاق نگهداری شود . از یخ زدگی یا تماس مستقیم با نور جلوگیری شود




:confused::cool::cry::laugh::lol::normal::blush::rolleyes::sad::shocked::sick::sleeping::smile::surprised::tongue::unsure::whistle::wink:

1000 کارکتر باقیمانده

Antispam تصویر مجدد حساس به حروف بزرگ و کوچک

آمار بازدید ها

گالری عکس

گالری عکس

مرکز قلب تهران

مرکز قلب تهران

مشاوره پزشکی آنلاین

مشاوره پزشکی آنلاین

سامانه پیامک مد کام وب

سامانه پیامک مد کام وب

صفحه اصلی | ابزارها و روشهای تشخیصی | بیماری ها | تغذیه سالم | داروها | درمان | عمل جراحی | مقالات و اخبار تخصصی | پیشگیری | معاینه و مراجعه حضوری | مشاوره با ایمیل | مشاوره با پیامک | پرسش و پاسخ | کتابخانه | گالری عکس |نقشه سایت | اطلاعات تماس | نظرات و پیشنهادات | دفترچه میهمان          تبلیغات در مد کام وب